PRIORAT. Hiszpania

Katalońskim szlakiem win

Katalonia ze śmiałością wyrasta na nową gwiazdę współczesnego winiarstwa hiszpańskiego. Na tle innych winiarskich regionów Hiszpanii wyróżnia ją różnorodność win. Podobnie zresztą jak w przypadku różnic kulturowych Katalończyków i pozostałych mieszkańców Hiszpanii. Winnice Katalonii odwiedzaliśmy na zaproszenie Ambasady Hiszpanii.

O oszczędnym gospodarowaniu pieniędzmi przez Katalończyków krążą legendy. Podczas degustacji cavy (hiszpańskie wino musujące produkowane metodą szampańską) sam prezydent Consejo Regulado del Cava opowiedział słynny dowcip o swoich autochtonach. Co robi Katalończyk jak jest mu zimno? Siada koło pieca. A jak jest mu naprawdę zimno? Zapala go.

Katalonia położona jest w okolicach Barcelony. Wśród kilku regionów denominacyjnych najbardziej znanym jest Priorat, od 2006 r. DOC (Denominación de Origen Calificada). Pozostałe DO (Denominación Origin) Katalonii to: Alella, Catalunya, Conca de Barbera, Costers del Segre, Emporda-Costa Brava, Montsant, Penedes, Pla de Bages, Tarragona, Terra Alta.

 

IMG_5145

W wesołym samochodzie z Rene Barbierem.

Na mapie odwiedzanych przez naszą grupę winnic byli mali i duzi gracze na rynku. Wśród największych znalazł się między innymi Torres, rodzinna firma, której początki sięgają 1870 r., a powierzchnie winnic liczą prawie 2500 ha. Kolejnym etapem podróży były winnice Terra Alta, czyli regionu, który słynie z produkcji win ze szczepu garnacha blanca. Wbrew głosom sceptyków w Terra Alta można znaleźć wina o indywidualnym charakterze, czego przykładem są produkty z winnicy Cellar Piñol. Oprócz produkcji win z autochtonicznych szczepów: garnacha blanca czy carignena, jako jedni z niewielu producentów produkują wino z mało znanej odmiany morenillo (wino leżakuje między innymi w granitowych jajkach). Jednym z ich flagowych win jest finca morenillo z 2012 r. wyprodukowane z winogron z wiekowych winorośli (75 lat). Mimo dużej zawartości alkoholu – prawie 14,5 proc. – wino charakteryzowało się gładkością, lekką strukturą i aromatami maliny, truskawki. Fanom łączenia lokalnych win z lokalnym jedzeniem polecam restaurację w hotelu Nou Moderna. Miejsce prowadzone jest przez rodzeństwo: sommeliera i kucharkę. Młoda Hiszpanka odpowiadająca za kuchnię gotuje jak anioł i dla możliwości spróbowania tradycyjnych, prostych w formie, ale skomplikowanych w smaku dań, warto zboczyć z każdej drogi.

Młodszy brat Prioratu

Region Montsant otula Priorat ciasnym pierścieniem winnic, ale tak jak rodzeństwo może być od siebie kompletnie różne, tak w przypadku win tworzonych przez bliskich sąsiadów nie znajdziemy wielu podobieństw. 95 proc. produkcji win z Montsant to wina czerwone. Apelacja powstała zaledwie 40 lat temu, a wydzielono ją z regionu Tarragona. W Montsant robi się zarówno czerwone, jak i białe wina, a w Celler de Capçanes słynne wina koszerne. Powstają tu wina z autochtonicznych czerwonych odmian: garnacha tinta, cariñena, tempranillo, picapoll negro, monastrell, garnacha peluda, garnacha roja, oraz międzynarodowych: cabernet sauvignon, merlot, syrah; białe odmiany to: garnacha blanca, garnacha gris, macabeo, moscatel de grano menudo, pansal, parellada oraz chardonnay. Wina z Monstant nie mogą konkurować z tym z Prioratu, ale na pewno są ciekawą propozycją, gdy szukamy produktu w dobrej relacji ceny do jakości.

Projecto vs. bodega

Z tarasowych zboczy Prioratu wyrastają imponujące bryły nowoczesnych winiarni. Nie są to bynajmniej tradycyjne bodegi, którymi opiekują się kolejne pokolenia winiarzy. W tym przypadku produkcja wina to nie rodzinnie przekazywana tradycja, lecz projecto – koncept poprzedzony biznesplanem, gdzie zamiast romantycznych uniesień przy uprawie winorośli jest… Excel. Wino podobnie jak jedzenie podąża za trendami. Certyfikat ekologiczny dla winnicy przestał być czymś wyjątkowym, a powoli staje się standardem. Winiarze z Prioratu obserwują uważnie, po jakie wina sięgają konsumenci. Produkują więc wina stylistyczne zbliżone do Burgundii: aksamitne w smaku, o lżejszym ciele i świeżym owocu. Typowe dla Prioratu wina o masywnej strukturze stają się powoli passé, ponieważ konsumenci ich nie poszukują. Sami winiarze mówili zresztą, że uprawa winorośli i produkcja wina nie jest przesadnie skomplikowaną czynnością. Za to marketing i sprzedaż gotowych produktów są najtrudniejszym etapem produkcji. Nic dziwnego, na świecie mamy nadprodukcję wina.

Z wizytą u legendy

Na słowo „Priorat” wielu miłośników wina traci oddech, dlatego niezapomnianym przeżyciem było wspólne degustowanie win pochodzących z kultowej winnicy Clos Mogador z René Barbierem. Obok Carlesa Pastrana z Clos de l’ Obac, Alvaro Palaciosa i José Lluis Pereza (Clos Martinet) uważany jest on za jednego z „ojców założycieli” tego stosunkowo młodego regionu winiarskiego. To właśnie tutaj powstają jedne z najdroższych win hiszpańskich, choćby słynna L’Ermita. Region jest też aktywnie promowany przez najlepsze restauracje hiszpańskie (m.in. przez Josepha Roca, sommeliera z El Cellar de Can Roca). Tutejsze wina są absolutnie wyjątkowe: zwykle bardzo skoncentrowane, pełne, ciężkie, o ciemnym, intensywnym kolorze, nutach suszonych owoców. Uprawia się tu przede wszystkim czerwone odmiany winogron (90 proc.), między innymi garnacha i cariñena, a także odmiany międzynarodowe: cabernet, merlot i syrah.
Niepowtarzalny smak win wynika między innymi z budowy geologicznej tego terenu. Słowem kluczem dla zrozumienia Prioratu jest llicorella (hiszp. pizzara negra) – to rodzaj skały, czarnego łupku, który w słońcu mieni się połyskującym kwarcytem. Skała jest dość krucha, a dzięki temu korzenie winorośli mogą przebijać się bardzo głęboko, by dostać się do wody. Mimo niskiej rocznej sumy opadów, która rzadko przekracza 400 mm, ciecz utrzymuje się w niższych warstwach podłoża wystarczająco długo. Za to już nasłonecznienie (około 3000 godzin w ciągu roku) pozwala na spokojne dojrzewanie winogronom. Uprawa winorośli i produkcja wina w Hiszpanii jest ważnym ogniwem gospodarki (zatrudnienie w tym sektorze ma około 24 tysięcy ludzi), ale też kultury. Wystarczy wsłuchać się w znaczenie niektórych słów, by wiedzieć, że język hiszpański przesiąkł wielowiekową tradycją winiarską. Podczas licznych degustacji winiarze pytali: „Envinar?” Jak się później okazało czasownik oznaczał przemywanie kieliszka winem.

IMG_5040

Wino w Hiszpanii:
Hiszpania to pierwszy kraj na świecie pod względem powierzchni przeznaczonej pod uprawę winorośli. Uprawy winne w Hiszpanii to ponad 13,5 proc. światowej powierzchni upraw. Dla porównania: kolejne są Chiny 10,5 proc., Francja 10,4 proc. i Włochy 9,1 proc. Zwraca uwagę fakt, że Francja i Włochy produkują więcej wina mimo mniejszej powierzchni upraw. W Hiszpanii jest 90 apelacji winiarskich. Wśród nich 69 to apelacje o nazwie Denominación de Origen, dwie apelacje Denominación de Origen Calificada (Rioja i Priorat), 14 apelacji najwyższej kategorii zwanych Vino de Pago oraz 7 regionów z oznaczeniem miejsca pochodzenia Vinos de Calidad con Indicación Geográfica. Ponadto istnieje 41 regionów pod nazwą IGP Indicación Geográfica Protegida. W Hiszpanii działa około 4 tysięcy winiarni. Większość z nich to średniej wielkości firmy, zwykle rodzinne i z hiszpańskim kapitałem. Jest też wiele spółdzielni oraz winiarscy giganci. Wśród największych firm z tej branży należy wymienić Freixenet, García Carrión, Codorniú, United Wineries (Berberana, Marqués de Griñon), Domecq, Miguel Torres, Félix Solís i Grupo Faustino.

Relacja ukazała się w magazynie Food Service w kwietniu 2016. Katalonię zwiedzałam za zaproszenie Ambasady Hiszpanii.



Możliwość komentowania jest wyłączona.